Korona ile ilgili bir çok konu oldu ancak her gün güncellediğim konu “korona vaka ve ölüm karşılaştırması“. Ayrıca bknz: koronadan korunma yolları.

**

Korona vakası henüz Türkiye’de tespit edilmemiş / duyurulmamışken, “panik yapılmamalı: corona balonu ve gerçekler” şeklinde bir yazı yazmıştım. Sağlık sektörü içinde olduğum için (ilaç arge), insanların paniğine şahit oluyordum ki henüz Türkiye’ye gelmemişti!

27 Şubat günü yazmıştım. Türkiye’de, corona virüsüne kapılmış hasta tespit edildi ve bakan duyurdu. En son dün markete girdiğimde her yer her yerdeydi. Resmen marketler yağmalanmış. Fakat işin daha da garibi, Başakşehir tarafında temel ihtiyaçlardan çok cips, çikolata yağmalanmış. Yani neyi yağmalayacağımızı dahi bilmeyen bir toplum haline geldik. Bilincimiz o derece yüksek!

Derken, yapılan toplantı sonucu gayet doğru şekilde okullara ara verildi (bakın tatil edilmeli, öğrenime ara verildi, tekrar vurgulayayım!), maçlar seyircisiz oynanacak ve bir takım önlemler de alındı. Gel gelelim bizim ahali çıldırmış durumda. Yani burada böyle panik yapan, fırsatçılık yapanlar; depremde, savaş durumunda ne halde olacak düşünmek gerek.

Sağlık Bakanlığı işi gayet iyi yürütüyor. Sağlık çalışanları canla başla işlerini yapıyor. Panik yapmayınız. Yapılması gereken tek bir şey var, o da ne yapılacağını öğrenmek.

 

Ekleme (15.03.2020): Maalesef biz uçlarda yaşayan bir milletiz. Bir partiyi, lideri, insanı, takımı ve/veya herhangi bir şeyi ya çok severiz ya nefret ederiz. Ortası, mantıklı bölümü yok. Hâl böyle olunca, corona’ya dünyanın sonu gelmiş gibi yaklaşanlar oldu. Bu paniği azaltmak için yazı yazdım. Benim gibi başkaları da açıklamalar yaptı. Derken “hiçbir şey” mantığına geçildi. Bireysel olarak bizim yapmamız gereken şey; devletin yasa ve yasaklarına uymak, açıkladığı (ve alta eklediğim) önlemleri almak. Hepsi bu kadar! Market yağmalamaya gerek yok.

Öte yandan umreye giden, umreden gelenleri ziyaret eden, konserlere giden, gece kulüplerine giden, Cuma namazına giden… Yani bu işin ortasını tutturamadınız! Böyle giderse ay sonuna kadar 15-20 vaka olur ve ölümler gelip, önümüzdeki 2 ay bir kaç yüz kişi bu olaylardan etkilenmeye başladığında; kafeler, Cuma namazları, gece kulüpleri falan kapatıldığında işin ciddiyetini belki anlarsınız.

Ne o ne o… Dünyanın sonu da gelmedi ama bu basit bir gripte değil! İkisinin ortasını tutturmak bu kadar zor mu yahu?

 

Corona’dan Korunmayı Öğrenmek

Sağlık Bakanlığının internet adresinde, Halk Genel Sağlık Müdürlüğü bölümünde corona ile ilişkin bir bölüm var. Adresi: hsgm.saglik.gov.tr

Alttaki bilgileri de bu sitedeki bilgilerden alıp yazacağım. Dolayısıyla kendi bilgilerim, önerilerim falan değil; devletin yetkili kurumunun önerileridir!

Fakat bu tür resmi kurumlardan bilgi almak, devlet yetkililerini dinlemek yerine; insanlar komplo teorilerine değer veriyor. Ne yazık ki durum bu. Halkı tamamen suçlayamıyorum çünkü devletin ve devlet görevlilerinin daha önce yaptığı açıklamaların ne kadar doğru olduğunu(!) gördük.

Yine de devlet ve resmi kurumlara güvenmek zorundayız. Geçen bir yere gittim, çalışan adam sağolsun bu virüsün “dünyayı yöneten 4 aile” tarafından üretildiğini, nasıl yayıldığını falan bize anlattı. Annem 28 yıllık akademisyen, 15-16 yıldır ilaç sanayinde arge yöneticiliği yaptı; ben uluslararası ilişkiler ve siyaset bilimi bölümünden mezunum ancak bu çalışan bize ders verdi sağolsun. Durum şu (tipi de benziyordu gerçi):

**

Böyle şeylere gerek yok. Panik yapıp bir yerleri yağmalamaya, gereksizce eve yığınak yapıp çürütmeye de gerek yok.

Yemeği Mundar Eden Fareler

Annem, hücre kültürü çalışmalarından önce, farelerle çalışıyordu. Orada gözlemlediği şey şöyle; eğer fareyi aç bırakırsanız, sonra yemek verdiğinizde, yiyebileceğinden fazlasını alıp, gövdesinin altına depoluyor. Ancak daha sonrasında yemeği bitince, gövde altına depoladığı yemeği de yemiyor!

Maalesef insanlarımız yeterince bilinçlendirilemedi. Bu nedenle, ilkel farelerin yaptığı gibi biz de bir şeyler depoluyoruz. İhtiyacımız olandan fazlasını depoluyoruz ve gereksiz yere depoluyoruz. O kolonyalar buzdolabında yıllarca kalacak, bakliyat böceklenecek… Yani kullanılmayacak belki, gerekte yok ancak normal fiyatının 2,3 ve hatta 5-10 katına bunları alıp saklıyorlar. Ne acı!

 

Corona’dan Korunmak İçin Yapılması Gerekenler

Çok basit! Öncelikle sakin olacağız. Paniğe, yağmaya falan gerek yok. Bu virüsü ne dünyanın sonu gelmiş gibi ciddiye alacağız ne de “okul tatil edildi” diyerek bu işin “ara verme” ve salgın olduğunu unutup AVM’lere sinemalara koşacağız. 1-2 ay kadar biraz temkinli olacağız.

Salgının yayılmaması, mücadele vs gibi konular devletin üzerindedir. Ancak kişisel hijyen, kalabalık ortamlardan, sarılma ve tokalaşmaktan uzak durma gibi kişisel bir takım önlemler almak bizim üstümüze düşüyor. Sağlık Bakanlığı sitesindeki önlemler şunlar:

  1. El temizliğine dikkat edilmelidir. Eller en az 20 saniye boyunca sabun ve suyla yıkanmalı, sabun ve suyun olmadığı durumlarda alkol bazlı el antiseptiği kullanılmalıdır. Antiseptik veya antibakteriyel içeren sabun kullanmaya gerek yoktur, normal sabun yeterlidir.
  2. Eller yıkanmadan ağız, burun ve gözlerle temas edilmemelidir.
  3. Hasta insanlarla temastan kaçınmalıdır (mümkün ise en az 1 m uzakta bulunulmalı).
  4. Özellikle hasta insanlarla veya çevreleriyle doğrudan temas ettikten sonra eller sık sık yıkanmalıdır.
  5. Bugün için ülkemizde sağlıklı kişilerin maske kullanmasına gerek yoktur. Herhangi bir viral solunum yolu enfeksiyonu geçirmekte olan kişinin öksürme veya hapşırma sırasında burun ve ağzını tek kullanımlık kağıt mendil ile örtmesi, kağıt mendilin bulunmadığı durumlarda ise dirsek içini kullanması, mümkünse kalabalık yerlere girmemesi, eğer girmek zorunda kalınıyorsa ağız ve burnunu kapatması, mümkünse tıbbi maske kullanması önerilmektedir.

**

Bunların dışında:

  • İnsanlarla yakın temastan kaçının (3-4 adım mesafe olsun). Biliyorum İstanbul gibi yerde zor ancak ağzınıza burnunuza öksürenler varsa, dirsek içine öksürmeleri için uyarın. Dinelemez devam ederlerse, kafayı gömün. Yapacak bir şey yok. İşin şakası tabi kafa olayı ancak, insanları uyarınız!
  • Ellerinizi normal sabunla yıkayabilirsiniz. Başka şeylere gerek yok ancak en az 20 saniye ve tırnaklar, parmak araları dahil yıkayın. Eve geldiğinizde, kalabalık ortamlarda bulunduktan sonra (sağa sola temas ettiğiniz için) mutlaka yıkayınız. Bol bol el yıkayacaksınız.
  • Dikkat! Ellerinizi yıkadıktan sonra musluğu, ellerinizi kuruladığınız kağıt ile kapatın. Halka açık yerlerde girilen tuvaletlerde ben başka bir peçete alıp, kapıyı öyle açıyorum, sonra atıyorum.

Ellerimizi Ne Zaman Yıkamalıyız?

  • Yemek hazırlamadan önce ve hazırladıktan sonra
  • Yemek yemeden önce ve yedikten sonra
  • Tuvalete girmeden önce ve tuvaletten çıktıktan sonra
  • Diş, ağız, göz, yüz temizliğinden önce
  • Burun temizliğinden sonra (yazmamışlar ancak burnunuzu peçeteyle silip, peçeteyi direkt çöpe atınız. Yere sümkürmeyin!)
  • Öksürdükten ve hapşırdıktan sonra (ki bunları yaparken dirseğinizin içiyle ağız ve burnunuzu kapatın, çünkü halka açık yerlerde virüs bulaştırma riskiniz var; hastalanmasanız bile taşıyıcı olabilirsiniz). Eğer peçeteye hapşırıp, öküsürüyorsanız; hemen sonra peçeteyi çöpe atın ve ellerinizi yıkayın
  • Pişmemiş gıdalara temas ettikten sonra (ve tabi ki yemek yapılacaksa, ve özellikle çiğ et ise öncesinde de yıkayınız)
  • Toplu taşıma araçlarını kullandıktan sonra
  • Hayvanlara temas ettikten sonra
  • Dışarıdan eve girdiğimizde

 

Corona’ya Karşı 14 Kural

 

 

Corona Virüsü/Hastalığı Nedir? Sık Sorulan Sorular

Bugün bir tanıdığımızı aradık, hastahanede çalışıyor. Millet gelip, “ben corona virüsü oldum” diyormuş. Kendi kendine teşhis etmiş! Böyle şeylere gerek yok. Şüphe durumunda ne yapılması gerektiğini de yazacağım ancak kısaca bazı bilgiler:

  • Hasta kişilerin öksürme veya hapşırmayla ortaya saçtığı damlacıkların ortamdaki diğer bireylerin ağız,burun ve gözlerine temasıyla, damlacıkların yapıştığı yüzeylere dokunduktan sonra ellerin ağız, burun veya göze götürülmesiyle bulaşabilmektedir.
  • En çok karşılaşılan belirtiler ateş, öksürük ve solunum sıkıntısıdır.
  • Şiddetli vakalarda zatürre, ağır solunum yetmezliği, böbrek yetmezliği ve ölüm gelişebilir.
  • Yeni Koronavirüsün kuluçka süresi 2 ila 14 gündür.

Eğitim Ertelendi Okullar Tatil Edilmeli!

Tatil lafını duyan herkes otogara koşmuş. Memlekete gideceksiniz iyi hoş, fakat burada taşıyıcı varsa, size bulaşırsa, ailenize bulaştırma ihtimaliniz ortaya çıkmayacak mı? Kalabalık ortamlardan uzak durun denilen bir dönemde otogara gitmek nedir?

Öte yandan okullar tatil diye AVM’lere, sinemalara gitme konusunda kendinizi birazcık kısıtlayınız! Maskeyle gezecek bir durum da söz konusu değil, maskeye abanmaya ya da sokakta Çernobil savaşçısı gibi gezmeye gerek yok.

Ekleme (15.03.2020): öğrencilerle konuştum, demişler ki “yurtları boşaltın, ilaçlama yapacağız”. Çocuklar nereye gidecek? Ailelerin yanına. Otogarlar dolmuş. Yani devlet ve kurumlar bu işe bu kadar hazır. Yurtları ilaçlamak için çocukları otogarlara ve hatta durumu olmayanları, başkalarının evlerine sıkıştırmışlar. Bu kadarını planlamışlar. Yazık.

 

Bulaşma İhtimali ve Yapılacaklar

  • Salgın olan ülkelerin birinden geldiyseniz,
  • Öksürük, ateş yanında nefes almada zorlanıyorsanız:
  • MASKE TAKARAK, sağlık kuruluşlarına gidiniz.
  • Evde iken, izole edilmiş odada oturun ve başkaları yanınıza gelirse, maske takın.

Dikkat! En ufak durumdan şüphelenip, hastahaneye gitmeyiniz. Olmadığınız hastalıktan şüphelenirken, kalabalık ve hastalarla dolu olan başka hastalıkları bu sağlık merkezlerinden kapabilirsiniz!

Şüpheleniyorsanız:

  • Eve ziyaretçi kabul etmeyin
  • Ayrı bir odada kalın
  • Odayı sık sık havalandırın
  • Evin ortak alanlarında “tıbbi maske” kullanın
  • Mümkünse ayrı tuvalet ve banyonuz olsun; yoksa buralarda maske kullanın, tuvalet “öncesi ve sonrasında” elinizi sabun ile en az 20 saniye yıkayın.
  • Sık sık el yıkayın
  • Bardak, tabak, havlu gibi eşyaları AYIRIN.

Bazılarının söylediği gibi tuzlu suyla ağız burun çalkalamak, virüse etki göstermez. Uzmanların söylediklerini dikkate alın. Mesleklerini kullanarak popüler olmak isteyen bazı medya sevicilerin değil!

**

Sağlık Bakanlığı ve sağlık çalışanları, durumu gayet iyi idare ediyorlar. Eğitime ara verilmesi doğru karardı. Fakat halkımızı yağmacılıktan uzak tutmak, bilinçlendirmek gibi konularda eksik kalmışız. Yoksa “tatil oldu” diye otogara gidip memlekete dönmezlerdi.

Bunları gidermek için, herkesin ihtiyacı kadar almasını sağlamak için ne gerekiyorsa yapılmalı. Televizyonlarda kamu spotları yayınlanmalı. Uzmanlar, halkın bu süreçle doğru başa çıkması için gerekenleri aktarmalı.

Doğru bilgiler için resmi makamları takip edin. hsgm.saglik.gov.tr . Panik yapmanıza gerek yok, bunu da atlatacağız. Ne dünyanın sonu gibi davranın ne de hiçbir şey olmamış gibi…

%d blogcu bunu beğendi: