Ortalama okuma süresi: 3 dakika

Aman diyeyim “spin doktor” diye çevirmeyin de…

Türkiye’de kullanılmaya başladı. Her şey gibi dünyayı bu konuda da geriden takip ettiğimiz için, henüz bu alanda uzmanlaşan insanlar da çok sınırlıdır.

Bununla ilgili bir kaç dergi, makale ve yazı okudum. Tatmin etmedi, politika konusunda da yeterince anlaşılabildiğini düşünmüyorum. Hatta bazıları “danışman, akıl hocası” gibi çevirmişler ve bunun neden yanlış olduğunu size anlatacağım. Böyle çevirmek de doğru olmaz.

Türkçe olarak en uygun kelime “sağ kol”dur. Yardımcı değil, bildiğimiz mafyadaki sağ kol daha uygundur.

 

**

Sağ Kol (Spin Doctor) Nedir? Danışman ve Akıl Hocasından Farkı Nedir?

Burada diğer kısımları değil; ilgi alanım olan psikolojik savaş ve propaganda kısmından yani politika, markalaşma, pazarlama kısımlarından devam edeceğim. Bu yüzden şirketlerde olsa da politikadan devam etmem daha açıklayıcı olacaktır.

Diyelim ki milletvekili, belediye başkanı, başbakan, bakan gibi bir göreviniz var. Danışman tutmak için ne yapacaksınız? Alanlarında uzman akademisyenler ilk kaynağınız olacak. Eğer daha önce başkalarına danışmanlık yapmışlara giderseniz, bu “kurtlar” sizi parmağında döndürebilir. Evet sizi parmaklarında döndürürken, bazı işleri halledecekler ancak efsane olur musunuz? Kocaman bir soru işareti. Bu yüzden bilimsel analizler ve yazılar yazmış, işinde uzman akademisyenleri (ve bir araştırma ekibi olan, daha önce araştırma ve analiz işleri yapmış) akademisyenler muhtemelen daha isabetli olacak. Bunların yanında, bilgi ve akademi tamam ama tecrübe derseniz; “AKIL HOCASI” olarak eski ve karakterine güvendiğiniz bir politikacıya başvurabilirsiniz.

Fakat şu an çok net şekilde örnek verebileceğim üzere, annem ilaç arge firması açtı. 28 yıl kadar akademisyenlik tecrübesi var (AB projelerinde hakemlikte yaptı) ve 16-17 yıldır sanayi alanında yöneticilik, müdürlük vs yapmıştı. Bazen TÜBİTAK’tan gelen hocalar, kongreler veya sağda solda denk geldiğimiz akademisyenler var ki sormayın… Ben şöyle yaptım, böyle yaptım, süper dedikleri işe bakıyoruz; bize biraz anlatıyorlar, zaten bilinen şey üzerinde değişim olmuş. Sıkıntı ne? Yaptıkları şekilde, laboratuvarda 5 litre çıkıyor. Sanayi ölçeği yok. Yani sanayiyi bilmediklerinden maliyet, satış ve pazarlama, üretim gibi alanlarda sıkıntı çekebiliyorlar. Bu büyük sorun.

Yani akademisyenler ve uzmanlar danışman, eski politikacılar akıl hocası olabilir. Fakat bu, genelde tek taraflı bir ilişkidir. Sorular sorarsınız, fikirlerini sorarsınız ve size öneri verirler. Onları uygulayıp denersiniz. Bunlar mükemmel olsa dahi, sorun çıkartacak bölümler olacak (evet akademi alanında iyiler, yayınlar ve gelişmeleri takip edebilirler ancak SANAYİ!?

 

Spin Doctor Olmadan Olmaz

Spin doctor ise “sizin için çalışan” uzmandır. Akıl hocası ve danışmandan farklı olarak, sizin istediklerinizi yapmakla yükümlüdür. Ne yapacağını siz söylersiniz, nasıl yapacağını bu insanlar bilir. Yani yol yordam bilir, kilit insanları tanır.

Bana göre işin en temel ayrımı ise; danışman ve akıl hocası size “olması gerekeni” söyler, düşünce ve tecrübelerinden yola çıkar. Ancak spin doctor, sorulmadığı sürece fikrini söylemez. Bir şey yapmasını istersiniz ve yapar. Tam tersi düşünse de yapar.. Tamamen zıt politik görüşü olsa da yapar. Hatta farklı düşüncelerin bu konuda daha iyi olduğu bir gerçektir. Böylece size karşı muhalif olanların düşüncelerini yansıtır.

 

Peki Bu Spin Doctor Neyi Nasıl Yapar?

Bu insanlar propaganda, psikolojik savaş, markalaşma, pazarlama, halkla ilişkiler ve politika gibi konularda bilgilidir. Hepsinde uzman olması çok iddialı. Ancak tecrübe ve bilgi sahibidir. Daha önemlisi nasıl kullanılacağını bilir.

Bu kişi metin yazarı olabilir de olmayabilir de ancak birlikte ve eş zamanlı çalışır. Ben bu yazıda biraz açarak anlatıyorum ancak spin doctor her işe koşacak bir asistan değil. Sadece bazı şeyleri açıklamak için böyle anlatmam gerekiyor. Spin doctor, işinizi çözecek bir insan olmalı. Bir görev verildiğinde ve karşısında farklı ve hesaplanmayan sorun çıktığında “ne yapayım” diye aramayacak. Örneğin birisine haber götürmesi gerekiyor ve sekreteri “meşgul” diyorsa, ne yapayım diye telefon etmez. İşi çözmek ve haberi iletmek görevidir.

Markalaşma

Her insan, her isim bir markadır. Bu markayı yaratmak elinizde. Bu markanın nasıl olacağına karar vermelisiniz (ve sizden bağımsız bir kişi olmamalı). Ardından spin doctor konuşma metninden instagram resimlerine, hangi toplantı için nasıl giyinilmesi gerektiğinden projelere, hangi kanallara katılmasına kadar çok farklı alanlarda kontrol ve yönlendirme yapar. Hepsi bu marka değerine uygun olmalı ve söylenecek kalıp sözler dahi bu eşleşmeyi sağlayabilmeli.

Çünkü markalaşma uzun bir süreçtir ve her adımda aynı mesajları insanlara vermek gerekir.

Kampanyalar

Dedikodu kampanyaları (yada fısıltı kampanyaları diyede çevirebiliriz) bu insanların işidir. Bunlara karşı koymakta bu insanların işidir. En basitinden “CHP iktidara gelirse dini yasaklar” diye bir söylenti kampanyasının BİRİLERİ tarafından (artık kimse) kullanıldığını biliyorum. Ancak CHP buna karşı koyamadı. Üzerine İstanbul milletvekilinin “Haydi Bismillah” kampanya şarkısı yasaklaması, ekmeklerine yağ sürdü.

CHP içinde spin doctor olsaydı (yada varsa işlerinde iyi olsalardı) bunu düşünebilirlerdi. Yada bu tarz hareketler, bu insanlara danışılmadı.

**

Bunu Erdoğan çok iyi yapmaktadır. Örnekleri defalarca vermeme gerek yok, “bu gömlek, bu bedene dar geliyor” sözcüğü bile iddia ettikleri sistemsel sorunu(!) ne kadar iyi tanımlamaktadır. Var yada yok, orası farklı tartışma. Ancak halkın diline inerek bu kalıp cümleleri söylemesi önemliydi.

İşte bu kalıp cümleleri hazırlayanlar sadece metin yazarları mı?

Sistemleri nasıl işliyor bilmem ancak bu işi yapacak adamlar spin doctor dediğimiz uzman sağ kollardır.

Algı Yönetimi

Çalıştığı insanın, diğer insanlarca nasıl algılandığı (markalaşma gibidir) ve daha ayrıntılı, alt kol olarak olay ve attığı adımların nasıl algılandığı yine bu insanlarca belirlenecektir. Örneğin yapacağı bir proje, genel marka değerine ters düşmemeli, aksine genel marka değerini güçlendirerek katkı sağlamalı ve paralel olmalıdır.

**

Uzatılabilir ancak anlatabildiğimi düşünüyorum. İlla örnek isterseniz;

  • House of Cards dizisindeki Stamper,
  • Borgen dizisindeki Kasper Juul

çok güzel örnekler olduğu gibi bonus olarak şunu vereceğim (Türkçe altyazısı var), seçim süreci ve Obama’yı gözlemleyin. Çünkü görüp görebileceğiniz en güzel kampanyalardan birisidir.

“By the People: The Election of Barack Obama”

Youtube’da bile olması gerekiyor. Türkçe altyazısı da var. TAVSİYEDİR!

Sıygılır, sivgilir sıyın ıkıyıcılır (Recep İvedik kadar kibarlaşarak; saygılar, sevgiler sayın okuyucular).

Son Değişiklik: 24/02/2020 - 21:36
%d blogcu bunu beğendi: